BAVEL.info

1 Door de aanleg van Rijksweg A27 is de buurtschap IJpelaar grotendeels van Bavel afgesneden, waarmee het voordien door de Seminarieweg verbonden was. Hier lag het middeleeuwse kasteel IJpelaar, dat in 1837 werd vervangen door een herenhuis. In 1862 kwam het landgoed in handen van het bisdom van Breda. Architect P. Soffers bouwde hier in opdracht van het bisdom een klein-seminarie. In 1878 kon het complex in gebruik genomen worden. Bij de bevrijding van Bavel op 28 oktober 1944 gingen de gebouwen in vlammen op. In 1950 kwam de nieuwbouw van het seminarie gereed. Nu is deze in gebruik bij de Hogeschool West-Brabant (Beukenlaan 1). De foto werd gemaakt omstreeks 1900.

2 In 1887 bouwde architect Soffers aan de zuidwestzijde van seminarie IJpelaar een neogotische kapel. De foto laat hiervan het interieur zien, zoals dat er rond de eeuwwisseling moet hebben uitgezien. De bouw was mogelijk door een royale gift van de Beekse pastoor, tevens deken van Breda, monseigneur Maes. De oude kapelruimte op de eerste verdieping werd daarna omgebouwd tot slaapzaal. Na de verwoesting tijdens de oorlog kwam er ook een nieuwe kapel, nu echter aan de noordoostzijde van het complex. Het was een geschenk van de gemeente Dongen, waar de opleidingen na de Tweede Wereldoorlog tijdelijk ondergebracht waren.

3 Aan de weg van Ginneken naar Heusdenhout, net voor de brug over de Molenleij, liet het bisdom van Breda in 1880 op de uiterste punt van het landgoed IJpelaar een woning bouwen, waarin ook een cafeetje was ondergebracht. Vermoedelijk moest dit het buurtcafé vervangen, dat in een bij de bouw van het seminarie gesloopte woning was gehuisvest. Door de studenten werd het vanouds „De Heilige Tap” genoemd. Op deze foto van omstreeks 1900 het „terras”, midden op de straatweg naar Ginneken. De familie A. van Meer-Romme was de eerste pachter van het café. Achter de twee heren op het „terras” staat vermoedelijk de kasteleins vrouw.

4 Café „De Heilige Trap” werd in de loop der jaren uitgebaat door: A. van Meer (1881-1898), A.N. Kuijten (1898-1908), A. de Ceuster (1908-1911), L.J. Horward (191 1-1920), Cor van Peer (1920-1926) en C.T. Diepstraten (1927-1953). Het betrof meestal hoveniers of landbouwers, die verder niets met IJpelaar van doen hadden. In 1942 werd dit uiterste stukje van het terrein van IJpelaar bij Breda gevoegd (Valkenierslaan 410). Omstreeks 1955 is het café verbouwd tot woonhuis. Door de nieuwe wegenstructuur kwam het pand te liggen op een „eiland” tussen de Zuidelijke Rondweg en de Beukenlaan. De ansicht van omstreeks 1905 laat de Valkenierslaan zien in de richting van Ginneken.

5 Ten oosten van de Semi- narieweg ligt tegenover IJpelaar de zeer oude Laarhovense Hoeve (nr. 28), De naam zou afgeleid zijn van een Bredase cornet Jacques La Horne, die de hoeve in 1647 verkocht aan Sebastiaan van IJpelaar. De huidige boerderij dateert van 1710. In 1743 verkocht de eigenaar van IJpelaar het complex aan Jan Christaen Leyten. In de negentiende eeuw was de hoeve in handen van de familie Kanters en vanaf 1885 van Antoni Oomen. In 1886 bouwde deze een nieuwe boerderij ten noorden van de Laarhovense hoeve (nr. 30). De oude was toen al jaren verpacht aan Martinus van Loenhout. Vermoedelijk is het deze familie, die voor de hoeve poseert.

6 Net ten zuiden van de Laarhovense Hoeve ligt aan de Seminarieweg het landgoed „De Kleine IJpelaar”. In tegenstelling tot de boven besproken „Grote IJpelaar”, is dit buiten van jongere datum. In de negentiende eeuw bestond het alleen uit een boerderij . Het herenhuis moet pas in de achttiende eeuw zijn gesticht. Na aankoop in 1828 door mr. J.W de Bruijn (1787-1842) werd het omstreeks 1834 herbouwd. In 1866 stichtte de advocaat en kantonrechter mr. Arnout H. de Bruijn een nieuw landhuis ten oosten van het oude. Ook de boerderij aan de Seminarieweg, ongeveer tegenover het Koolpad gelegen, verving hij in dat jaar door een nieuwe. De foto van het landhuis met bijbehorend koetshuis dateert van het einde van de vorige eeuw.

7 Mr. Arnout H. de Bruijn (1826-1880) en Carolien S.J. de Roij van Zuijdewijn (1831-1914) hadden acht zonen en vijf dochters. Op de foto, gemaakt in 1890, zien we enkele familieleden voor de trappen naar het bordes van het landhuis. Na 1900 bewoonde de weduwe van de oud-kantonrechter het huis samen met haar dochter Marie A.H.C. de Bruijn (geboren in 1856). Aan de familie De Bruijn danken we een aantal fraaie opnamen van het landhuis, van de boerderijen op IJpelaar en van Bavel-dorp. Van deze foto's, gemaakt rond 1900, zijn er enkele in dit boekje opgenomen, namelijk de nummers: 1,2, 3, 5, 6, 30 en 44.

8 Na het overlijden van mevrouw De Bruijn in 1914 kwam De Kleine IJpelaar in 1915 in handen van de Paters van de H. Harten. Deze congregatie wilde hier een gedeelte van de priesteropleiding onderbrengen. Behalve de villa bestond het landgoed toen uit een koetshuis, orangerie, bos en park. Ook de boerderij werd door hen aangekocht. Om dit te kunnen bekostigen werd een gedeelte van het beukenbos gekapt. De paters hebben het landhuis uitgebouwd tot een kloostercomplex. In 1928 kwam er een nieuwe vleugel aan de zuidzijde en werd het oude koetshuis ingebouwd in het noviciaat. Na 1916 wordt het landgoed De Nieuwe IJpelaar genoemd. De ansicht dateert van de jaren veertig.

9 In de jaren twintig plaatsten de paters van Nieuw IJpelaar een wegkruis op de splitsing van de Seminarieweg en de Kluisstraat. Voor de Ginnekense kapitein en beeldhouwer P.L. Douwes (1879- 1965) was het de eerste grote opdracht. In plechtige processie brachten de paters het houten beeld naar de Kluisstraat, waar de pastoor van Bavel, deken dr. Dirckx, een preek hield. Een feestavond in het klooster sloot de dag af. Gevolg was wel, dat de kapitein moeilijkheden kreeg met zijn meerdere, wiens paard het kruis niet durfde passeren. Bij de aanleg van deA27 werd het verplaatst naar de Deken dr. Dirckxweg. De foto dateert van de oorlogsjaren.

10 In de omgeving van de Seminarieweg vonden in 1944 zware gevechten plaats tussen terugtrekkende Duitse troepen en de Eerste Poolse Pantserdivisie. Hierdoor brandden tal van huizen af. Ook de vlak achter het kruisbeeld gelegen boerderij Seminarieweg 20 ging verloren. Hier was in de vorige eeuw de looierij van A. de Kort gevestigd. Later was het pand eigendom van de familie De Bruijn. In 1913 werd er een nieuwe boerderij gebouwd. Rechts op de achtergrond de fraaie woning Seminarieweg 17, omstreeks 1915 gebouwd door G. Oonincx. Zowel de Kluisstraat (links) als de Seminarieweg (rechts) worden nu op de achtergrond doorsneden door Rijksweg A27.

11 Om vanaf de Seminarieweg in Bavel te kunnen komen moet men nu een omweg maken over het viaduct in de Nieuwe Bredaseweg. Wanneer men voorheen vanaf IJpelaar naar Bavel ging, had men dit gezicht op de kruising van de Oude Bredaseweg/Dorstseweg met de Se- minarieweg/Kerkstraat. Dit stukje van Bavel wordt nog steeds 't Haantje genoemd, naar de herberg uit de achttiende eeuw, waaruit de twee woningen links zijn voortgekomen (nrs. 2 en 4). De herberg is wellicht genoemd naar de brouwerij Den Rooden Haen in Breda, waarvan de eigenaar ook de herberg bezat. Aan de overzijde Café 't Haantje, waar tussen 18 7 0 en 1970 getapt werd. De foto dateert van de jaren veertig.

12 In 187O begon Adrianus Havermans (1833-1898) in een nieuw huis een café, waarmee hij de traditie van de vroegere herberg 't Haantje voortzette. In 1913 kreeg het cafeetje de huidige vorm. Het was toen al eigendom van de zoon Martinus (1867-1951). In 1942 werd hij opgevolgd door diens zoon Piet (1915- 1991). Op de foto uit de jaren twintig de vrouw van Martinus, Johanna Bastiaansen (1877-1944), dochter van de houtzager aan de Bavelselaan in Ginneken. Opzij van het café staat haar man, die hout en steenkolen reed voor zijn schoonvader. De familie bewoonde het pand tot 1995. Hoewel het café toen al 25 jaar gesloten was, bleef het interieur geheel intact.

13 Tegenover Café 't Haantje (r) lag de Bavelse boterfa- briek St. Brigida, met daarnaast een dienstwoning. Het gehele complex werd omstreeks 1977 gesloopt voor de bouw van de wijk 't Haantje. Voorbij deze woning een fraai dorpshuis (nr. 50), in 1908 als rentenierswoning gesticht door de smid Frans Heijlaarts, Na de oorlog kwam het huis in handen van de landbouwersfamilie Van der Avoort. Het achterste pand (nr. 48) werd in het begin van deze eeuw gebouwd door de weduwe van G. van den Hout. Zij verkocht ook de grond voor de bouw van de melkfabriek. Van 1942 tot 1951 woonde er de postcomman- dant van de rijkspolitie W. Arends. De ansicht dateert van deze periode.

14 In 1901 werd de R.K. Coöp. Stoomzuivelfabriëk St. Brigida opgericht, met als president Christiaan A. Oomen (1837-1916) en als vice-preident Antonius Christiaan A. Oomen (1851-1901). Gerardus Kriellaars (1870- 1950) was penningmeester, terwijl C. v.d. Poel de eerste secretaris was. Er waren 89 boeren met 493 koeien uit Bavel en Heusdenhout bij aangesloten. Het gebouw werd ontworpen door PA. Oomes en L. v.d. Pas. Als directeur werd J.H. van Geldrop aangesteld.Van 1906 tot 1942 was de leiding in handen van Zacharias van der Poel (1885- 1942), opgevolgd door Corn. Chr. dejongh (1907-1987). Op deze ansicht uit de begin jaren ziet men links, dus op de hoek van de Dorstseweg, de melkontvangst.

15 In 1929 bleek een dras­tische uitbreiding en moder­nisering van de fabriek noodzakelijk. Dat vergde een investering van ƒ 60.000. Naast de fabriek stond de woning van de directeur. In 1910 werd dit pand aanzienlijk uitgebreid. Het deel naast de fabriek diende daarna als kantoor, de rest was woonhuis. Directeur Van der Poel moet een groot autoliefhebber en een van de eerste automobilisten van Bavel zijn geweest. In 1957 fuseerde St. Brigida met de Princenhaagse melkfabriek St. Martinus. Na de sluiting van de fabriek dienden de gebouwen onder meer als huisvesting voor de Boerenbond. In 1977 viel het complex onder de slopershamer.

16 In 1648 kregen de hervormden de oude kerk van Bavel toegewezen. De katholieken weken uit naar het kasteel IJpelaar. In 1743 kwam er een schuurkerk op de akker De Brake nabij de plaats waar nu aan de Kerkstraat het H. Hartbeeld staat. Pas in 17 64 werd er op dezelfde akker ten noorden van de kerkschuur een pastorie gebouwd, nu Kerkstraat 47. Dit pand deed dienst tot 1837. De pastoor verhuisde toen naar Kerkstraat 10. De „oude pastorie” werd verkocht aan de smid Josephus Heijlaerts (1807-1884), wiens vader zich in 1798 als smid aan de Dorstseweg had gevestigd. De foto uit 1960 toont de zuidzijde (de achtergevel) van de voormalige pastorie.

17 Heijlaerts richtte de ka­mers langs de straat van de „oude pastorie”, op deze foto van de voorzijde links, in als smederij. Na hem zette zijn zoon Frans (1860-1921) het bedrijf voort tot 1908. Hij verhuisde toen naar een nieuwe woning aan de overkant (nr. 50) en droeg de smederij over aan Johannes Jansen (1872-1950). Deze werd opgevolgd door zijn zoon Toon (1908-1986).In 1936 bouwde Toon Jansen naast de smederij een nieuw huis (nr. 35), waarin hij een winkel vestigde. De voormalige pastorie (nr. 37) liet hij in 1967 van nieuwe gevels voorzien, waarna dit eveneens een winkelpand werd. Beide zaken worden nu gedreven door de derde generatie Jansen.

1S Nog een beeld van het dorp in de buurt van de smederij zoals dit er omstreeks 1940 uitzag. Links de huizen nr. 50 en 48.Tussen de schuur van de boerderij van Oomen en de woning nr. 48 werd begin jaren zeventig de lederwarenfabriek Van Gils gebouwd (nr. 46a). Op de achtergrond de toren van de kerk. Rechts de smederij van de familie Jansen.Toen dit pand in 1967 tot winkelpand werd verbouwd, bleef er achterin nog een smidsvuur gehandhaafd. De schuur van Oomen verdween in de jaren tachtig, terwijl de lederwarenfabriek verhuisde naar de Dorstseweg.

19 De Kerkstraat gezien vanaf de melkfabriek, omstreeks 1930. Rechts smederij Jansen, links de schuur van Oomen (nrs. 44/46). Het besneeuwde veld is de akker De Brake, met het in 1919 geplaatste H. Hartbeeld. Net voorbij het Kerkeind lag aan de Kerkstraat tot 1960 een oude boerenwoning, die op de foto nog net achter het H. Hartbeeld zichtbaar is. Deze was in de vorige eeuw eigendom van J.A. Diepstraten, vervolgens van de familie A. Oomen en later van J.H. Oomen. In 1876 werd dit pand gesplitst in drie woningen, die omstreeks 1960 werden gesloopt (nu nrs. 25 en 27). Rechts op de achtergrond het in 1901 gebouwde huis Kerkeind 3/5, bewoond door J. Grauwmans.

20 Deze ansicht toont ons hetzelfde punt omstreeks 1955. Links de schuur van Oomen, rechts de winkel van Toon Jansen (nr. 35) en daarachter het huis nr. 3 3, later uitgebouwd tot Bastiaansen Woninginrichting b.v. Op de andere hoek van het Kerkeind (nr. 31) het pand, waarin nu een cafetaria is gevestigd. Het werd, evenals het winkelpand nr. 35, in de jaren dertig gebouwd door architect J. Save- nije uit Ginneken. Het H. Hartbeeld werd in 1919 vervaardigd door de firma H. Dirckx uit Breda. Op 1 juni van dat jaar trok een plechtige processie vanuit de kerk naar het Kerkeind, waar deken dr. Dirckx de parochie toewijdde aan het H. Hart.

21 Op het huidige Kerkeind stonden in 1950 maar enkele huizen. Links nr. 3/5, toen bewoond door A. Roovers en J. Grauwmans. Daarachter de eeuwenoude boerderij, waar tot het begin van deze eeuw de familie A. Diepstraten woonde. Ook de akker De Brake was oorspronkelijk eigendom van deze familie. Omstreeks 1900 kwam de hoeve in bezit van de familie Lensen. Van 1910 tot 1928 woonde er A. Boemaars, gevolgd door A. Herrijgers en in 1932 door de tuinder W. Langen. De twee oude schuren werden in 1926 ver-angen door een stenen schuur. In aoril 1968 viel het rimplex onder de slopershamer, waarna er huizen verrezen (Kerkeind 11 t/m 21). De woningen rechts dateren van 1951.

22 In 1865 nam Josephus Rommens (1818-1897), molenaar op de watermolen van Meerle, het initiatief voor de bouw van de bergkorenmolen De Hoop op een akker aan de weg van Bavel naar Ginneken. Er kwam meteen een molenaarshuis aan de straat bij (Oude Bredaseweg 19). In 1897 volgde Charles Rommens (1864-1939) zijn vader als molenaar op. In 1911 verkocht hij de molen aan zijn zwager Janus van Riel (1869- 1912). Veertien jaar later was de beurt aan diens zoon Jan (1896-1967). Deze was tevens wethouder van Nieuw- Ginneken. In 1957 nam zijn zoon Frans van Riel de molen over. Deze laatste huwde met Maria van derWesterlaken, dochter van de Ulvenhoutse molenaar. De molen werd in 1978 gerestaureerd.

23 Deze foto laat ons zien, hoe men voor de aanleg van de A27 vanuit Ginneken Bavel kon bereiken. De autoweg heeft niet alleen de buurtschap IJpelaar afgesneden van Bavel, maar ook de oude toegangsweg van Ginneken naar Bavel verbroken. Hierdoor kwam de rechtstreekse verbinding tussen Ginneken en Bavel te vervallen. Links de Oude Bredaseweg met op de achtergrond de boterfabriek, rechts hiervan het molenaarshuis met de schuur en de molen De Hoop. Rechts van de molen is nog net de hoeve aan het Kerkeind te zien (zie bij 21). Waar de boer op het land bezig is loopt nu de Rijksweg. De grond was vroeger eigendom van Oomen en Boomaars. De foto werd gemaakt in de jaren zestig.

24 Onder deze ansicht van de Kerkstraat, gemaakt rond 1940, staat nog de oude naam voor dit deel van het dorp: Kerkeind. We kijken hier vanaf het dorp in de richting van 't Haantje. Links Kerkstraat 17a, in 1913 gebouwd door Christiaan Oomen. Verderop nr. 21, rond 1920 gebouwd door G. Oprins (1885-1967), ook wel „Gerrit de post” genoemd. Hij had toen het postkantoor aan huis. In het volgende pand uit 1934 (nr. 23) woonde M. Brouwers, die zowel kapper, kleermaker als koster was. Op de hoek van het Kerkeind (nr. 31) de slagerij van H.C. Wirken en bij het H. Hartbeeld de woning van Th. Buijs (nr. 33). Op de achtergrond de winkel (nr. 35) van Toon Jansen.

25 Deze ansicht toont het­zelfde gedeelte van de Kerkstraat, ongeveer twintig jaar later. De boomgaard tussen nr. 17 a en nr. 21 was al ten dele bebouwd met een moderne woning (19a), terwijl tussen het hoekpand met het Kerk- eind en de woning van M. Brouwers een blokje van twee woningen (nr. 25 en 27) de plaats van de oude boerenwoning had ingenomen (zie foto 19). In het witgeschilderde pand nr. 17a was architect H. Blokdijk gevestigd. In het nieuwe huis woonde G. Meeuwissen-van Hoek, met daarnaast nog steeds de huizen van G. Oprins, M. Brouwers en H. Wirken. Voorbij het Kerkeind de panden van C. Bastiaansen en Toon Jansen.

26 Aan de oostzijde van de Kerkstraat staat tegenover het Kerkeind al eeuwenlang een grote hofstede (nr. 44 en 46). De ouderdom van deze boerderij is niet precies bekend. Aan het einde van de achttiende eeuw was deze eigendom van Adriaan Schaliboom. De dochter uit zijn tweede huwelijk, Maria, was getrouwd met Christiaan Oomen uit Teteringen. Door een deling in 1837 kwam de boerderij in handen van de familie Oomen, wat tot heden zo gebleven is. In 1925 kreeg het huis de huidige vorm. De grote schuur naast de boerderij verdween in de jaren tachtig. De foto werd genomen in 1946 ter gelegenheid van een bruiloft ten huize van de familie Oomen.

2 7 Het beeld van de Kerkstraat wordt nog steeds bepaald door tal van fraaie dorpshuizen, die hier vooral tussen 1895 en 1915 zijn opgetrokken. Vaak waren het „rentenierswoningen” van boeren die zich uit het bedrijf hadden teruggetrokken. Aan de westzijde van de Kerkstraat vallen vooral nr. 17 en nr. 17a op. In 1896 bouwde Antoni Oomen uit Princenhage het pand Kerkstraat 17. Het huis op deze foto (nr. 17 a) werd in 1913 gesticht door Christiaan Oomen, naar een ontwerp van de architecten P.A. Oomes en L. van der Pas. Later woonden er zijn dochters Goverdina (1888-1958) en Maria (1876-1950). Omstreeks 1960 kreeg het pand zijn huidige vorm en werd het geheel wit geschilderd.

28 De weg op deze foto uit 1908 is de huidige Kerkstraat richting dorp, net voorbij het Kerkeind. Het herkenningspunt is de fraaie dorpswoning links, nu Kerkstraat 42, gebouwd omstreeks 1870 door de looier Jan Baptist van Disseldorp (1 842-1893). De zoon Adrianus vertrok in 1907 naarTeteringen, waarna de zaak werd voortgezet door J.G.H. Bruijns, getrouwd met Adriana van Disseldorp. Vervolgens kwam het complex in handen van de landbouwer Frans van der Avoort. Het volgende huis (nr. 40) werd omstreeks 1880 gebouwd door de landbouwer Willem Robs. Aan de westzijde was de weg tot het dorp onbebouwd. Dit gebied werd de „Brandkuil” genoemd.

29 Een beeld van de kom van Bavel omstreeks 1900. De Maria-Hemelvaartkerk was pas een tiental jaren in gebruik. Rechts de nog steeds bestaande boerderij van de weduwe van Willem Kriellaars (Kerkstraat 3). Daar achter de oude gemeenteschool (Brigidastraat 2 /4 /6 ), met daarnaast het dak van de „nieuwe” school (Brigidastraat 10/12). Links de herberg van C. Bruininckx (Kerkstraat 10). Achter de schutting de tuin van de pastorie (nr. 8), tussen 1887 en 1910 bewoond door pastoor W van Hees. Het huis bij de kerk is het hoekpand van de Kloosterstraat. In 1900 woonde er postbode en winkelier Leon Diepstraten (1867-1917).

3O Vanaf de plaats waar nu in de Kerkstraat de rotonde ligt, werd omstreeks 1900 deze foto gemaakt. Links de boerderij van Boomaars (nr. 14), die nu nog bewoond wordt door deze familie. Daar voorbij had Pieter Bruininckx in 1886 een huisje gezet, waar in 1908 de leerlooier J.A. Smeekens zijn bedrijf vestigde. Het huidige pand (nr. 12) werd in 1914 opgetrokken. De herberg van Bruininckx (nr. 10) is op de foto nog net zichtbaar. Vervolgens weer het hek van de pastorie (nr. 8) en het huis van Diepstraten (nr. 2). Rechts achter de bomen het kerkhof, waar van 1488 tot 1888 de oude St.-Brigidakerk heeft gestaan. De toren stond vlak bij het in 1888 gebouwde dodenhuisje.

31 Een beeld van de Kerk­straat ter hoogte van Café Bruininks voor 1950. In het midden de van 1853 dateren­de boerderij van de familie Kriellaars. In de jaren vijftig werden het stalgedeelte en de schuren afgebroken en vervangen door nieuwbouw voor de kunstmesthandel van Toon Kriellaars. Daarnaast de boerderij van de familie Van Riel-Kriellaars. In het linker- gedeelte was voor 1830 de herberg van de weduwe Schoenmakers gevestigd. Het complex werd gesloopt voor de aanleg van 't Hof. Uiterst rechts de eveneens afgebroken schuur van nr. 7. Vooraan Café Bruininks en rechts daarvan nr. 12, waar tot omstreeks 1937 de looier Smeekens woonde en daarna de winkel van Piet van Ginneken gevestigd was.

32 In 1826 kreeg de kuiper Cornelis Wirken patent als tapper. De oude boerenwoning, nu Kerkstraat 10, heeft tot na 1900 dienst gedaan als herberg. De dochter Johanna was in 1843 getrouwd met Pieter Bruininckx uit Baarle Nassau. Vanaf 1846 was dit echtpaar eigenaar van de herberg. In 1910 liet Clasina Eskens, weduwe van Cornelis Bruininckx, het oude pand vervangen door een nieuw café. Rechts achter de oude boom (zie ook 29 en 30) werd in 1925 een stuk aan de herberg gebouwd, met verdieping en „Franse” kap. In 1924 kwam er langs de voorgevel een veranda. De uitbouw tot zalencentrum begon in de jaren vijftig. de foto dateert van de periode 1914- 1918.

33 Na 160 jaar in handen van de hervormden te zijn geweest, kwam in 1809 de oude Brigidakerk weer ter beschikking van de roomskatholieke parochie. Het meer dan vier eeuwen oude kerkgebouw was echter omstreeks 1880 hard aan vervanging toe. Het initiatief hiertoe werd genomen door pastoor P. Leijten (1881-1885), in 1885 benoemd tot bisschop van Breda. Het ontwerp van de architect J.J. van Langelaar kostte ruim ƒ 66.000 en kon door de parochie uit eigen middelen worden betaald. Op 2 3 mei 1887 kwam bisschop Leijten de kerk van O.L. Vrouw Hemelvaart inwijden. Voor het huis op de hoek de uitgever van deze ansicht, Leon Diepstraten, met zijn kinderen Marie en Jo.

34 De neogotische kerk van architect Van Langelaar werd in de jaren na de inwijding in dezelfde stijl ingericht. De meeste beelden en altaren kwamen uit het atelier van Cuijpers-Stolzenberg in Roermond. De gebrandschilderde ramen in het koor werden, evenals het hoofdaltaar, direct bij de bouw geplaatst. Het Maria-altaar volgde in 1890, evénals de preekstoel, de beeldengroep van de H. Familie en de schilderingen naast het hoofdaltaar. In de jaren daarna kwamen, vooral door giften van de parochianen, het Brigida-altaar, de beschildering van de muren en de kruisweg tot stand. In 1974 vond een restauratie van het interieur plaats, waarbij veel behouden kon blijven.

35 Omstreeks 1910 maakte de Ginnekense fotograaf Aug. Melai deze ansicht, in opdracht van Leon Diepstraten. Voor de kerk ziet men de waterpomp, die daar in 1900 werd geplaatst op een eeuwenoude waterput. Het terrein waarop men de kerk gebouwd had, was nogal krap. Het was eigendom van de gemeente Ginneken en Bavel. Op de punt stond het brand- spuithuisje en op het huidige kerkplein een blok van enkele kleine gemeentewoningen. Behalve een stuk grond naast Café Bruininks had de parochie echter weinig keus. Op de voorgrond een van de drie lantaarns die Bavel in die tijd rijk was. Ze brandden op olie en werden geplaatst in 1886.

36 Nog een ansicht van hetzelfde punt, gemaakt rond 1925-1930. Leon Diepstraten herbouwde in 1895 het oude huis op de hoek (zie ook foto's 29 en 30) en breidde het in 1906 nog verder uit. Diepstraten (1867-191 7), die postbode was, hield in die tijd postkantoor aan huis. Vanouds was er echter ook een winkel gevestigd. In 1923 werd het pand verkocht aan Cornelis van der Velden, die er een koffiehuis van maakte. In 1934 kwam het in handen van Piet van Engelen, die behalve een café ook een winkel exploiteerde. Zijn zoon Jos sloot in 1968 het café en maakte er een Sparwinkel van. In het vroegere café is nu een drogisterij gevestigd.

37 Lang voor de bouw van de kerk kwam er in 1837 een nieuwe pastorie (Kerkstraat 8). De oude (zie 16 en 17) was te klein en lag te ver van de Brigidakerk. Door een schenking van oud-pastoor Van der Steen kwam de parochie in het bezit van het huis Kloosterstraat 3, waarbij een flinke tuin behoorde. Door ruil kon een stuk grond tussen Bruininks en het hoekpand worden verworven. De ingang van de pastorie kwam zo aan de Kerkstraat tegenover het oude kerkgebouw te liggen. Het ontwerp van architect A. v.d. Aa werd uitgevoerd door aannemer P. Soffers voor ƒ3500. Op deze ansicht uit 1915 zien de pastorie en de tuin er bijna net zo uit als in 1995.

38 Bavel heeft, evenals Gin- neken, vanouds een eigen gemeentelijke school gehad. Deze is eeuwenlang in het dorp naast de oude kerk gevestigd geweest (Brigidastraat 2, 4 en 6). Het moet in vroegere tijden wel een erg pover „schoolhuis” zijn geweest. Pas in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw werd het vernieuwd en vergroot tot drie lokalen (nrs. 4 en 6). Het oudste stuk van de school werd herbouwd als woning voor het schoolhoofd (nr. 2). In 1901 kwamen er echter een nieuwe drieklassige school en ook een nieuwe woning voor het hoofd van de school (nrs. 10 en 12). Dit gebouw heeft dienst gedaan tot in de jaren zeventig. Daarna was er onder meer „Het Hoekhuis” gevestigd.

39 In 1883 ging de hoofdonderwijzer Adriaan Kuijpers met pensioen en volgde Cornelis van der Poel (1854- 1941) hem als schoolhoofd op. Op 28 juli 1920 kwam de „Stichting r.k. school voor jongens en meisjes” tot stand, waarna bij besluit van de gemeenteraad de openbare school opgeheven werd. Een jaar later verwierf de stichting de gebouwen in eigendom. In 1920 werd Johannes van der Poel (1889-1972) het eerste hoofd van de St. Aloijsius- school, wat hij tot 1954 is gebleven. De bijzondere school was de eerste jaren zowel voor jongens als meisjes toegankelijk, totdat de zusters in 1930 de St. Brigidaschool voor meisjes openden. De foto dateert van de eerste jaren van deze eeuw.

40 Deze foto van 11 april 1917 laat de achterzijde zien van de huizen aan de Brigidastraat, bedolven onder een flink pak sneeuw. Links de voormalige gemeenteschool (nrs. 4 en 6); midden voor de kerk het pand van bakker Van Kuijk met daarnaast de bijbehorende schuur. Rechts het in 1901 gebouwde huis van het schoolhoofd en de nieuwe gemeentelijke school (nrs. 10 en 12). De foto werd als briefkaart door Jan van der Poel, later hoofd van de school, verzonden aan zijn verloofde in Holland, met de mededeling: „Zo zag het er hier woensdagmorgen uit.”

41 Ongeveer hetzelfde beeld als de voorgaande foto, nu echter zonder sneeuw, toont deze ansicht uit de jaren vijftig, genomen vanaf de Deken Dr. Dirckxweg. Na veertig jaar is de achterzijde van de Brigidastraat nog bijna onveranderd. Links weer de voormalige gemeenteschool. Tussen 1947 en 1981 was hier het hulppostkantoor gevestigd. In de rest van de vroegere school woonde de postbe- steller Rinus Diepstraten, die er voordien ook nog een fietsenwinkel bij had. Zijn dochter Cor deed het postkantoor. Toen dit verplaatst was naar de Deken Dr. Dirckxweg werden de oude panden gesloopt en kwamen er nieuwe win­kels voor in de plaats.

42 In het centrum van Bavel kan men nagenoeg geen foto maken zonder dat deze gedomineerd wordt door de kerk. Hier een kijkje in de Brigida- straat, zoals deze er voor 1960 uitzag. Links de schuur en de winkel van bakker Van Kuijk (nr. 8), nu de winkels van bakker Van Kuijk en slager Van Kuijk; vervolgens het eerste schoolgebouw (nrs. 6 en 4), in die tijd postkantoor, nu twee specialiteitenwinkels, daarna het vroegere onder- wijzershuis (nr. 2), waarin nu Bastiaansen Mode is gevestigd. Tot 1979 woonde er jarenlang schoenmaker A. Adri- aansen („Toon de Looier”). Op de achtergrond de boerderij van de familie Boomaars (nr. 14). Het Kerkplein werd in de jaren zestig aangelegd.

43 In 1887 kocht Josephus van Kuijk (1837-1909) een stukje grond van de „Armenakker”, gelegen tussen de eerste school en de huidige Deken Dr. Dirckxweg. Hij bouwde naast het schoolhuis een huisje met een zadeldak, waarin hij een winkeltje en een bakkerij begon (Brigidastraat 8). Later kwam er ook nog een houten schuur naast. Zijn zoon Janus (1879-1949) zette de zaak voort. In 1926 werd de voorzijde met een verdieping verhoogd. Omstreeks 1970 bouwde J.C.A. van Kuyk op de plaats van de oude schuur een modern pand voor bakkerij Van Kuijk. Tien jaar later verrees er op de plaats van het vroegere winkelpand de nieuwbouw van slagerij Van Kuijk.

44 Deze foto, gemaakt op 13 juni 1893 voor de oude gemeentelijke school, is de oudst-bekende schoolfoto van Bavel en geeft bovendien een mooi beeld van de huidige Brigidastraat aan het einde van de vorige eeuw. Rechts het eerste schoolgebouw (nr. 4 en 6), daarnaast het huisje (nr. 8), waarin Jef van Kuijk in 1887 zijn bakkerij en winkel begon. Wellicht staat hij zelf in de deuropening. Op de achtergrond het hoekpand van de huidige Brigidastraat en de Deken Dr. Dirckxweg. Links het hek rond het veld naast de kerk, waar nu het Kerkplein ligt. In 1888 bouwde de parochie hier een dienstgebouw - op de foto nog net zichtbaar - dat omstreeks 1915 weer afgebroken is.

45 Een beeld van het begin van de Kloosterstraat, zoals deze er omstreeks 1925 uitzag. Op de achtergrond Brigidastraat 2, waar toen schoenmaker H. Adriaansen („Drik de Looier”) woonde. Achter de kerk stonden rond 1900 vier huisjes, waarvan dt parochie er in 1905 twee had aangekocht, met de bedoeling hier een nieuwe pastorie te bouwen. Daar kwam echter niets van, omdat het blokje van twee huizen van de familie Marijnissen (Kloosterstaat 2) niet te koop was. In 1927 verkocht de pastorie de ande­re twee dan ook weer, respectievelijk aan de gezusters Giesbergen (nr. 2a) en C. van Disseldorp (nr. 4). Het eerste was toen al afgebroken. Later werden beide herbouwd. Op de foto de woning van Marijnissen.

46 Rond 1840 vestigde Cornelis van Disseldorp zich in de huidige Kloosterstaat als bakker, herbergier en slachter. Na 1900 werden bakkerij en winkel verschillende malen verbouwd. Vanaf 1881 zette de zoon Dingeman (1844- 1922) de zaken voort, later opgevolgd door diens zoon Kees (1880-1950). Het café moet rond 1920 gesloten zijn. Zijn pand Kloosterstraat 6, op de foto geheel links, dateert in deze vorm van 1930. Achter de kerk het huis van Mar ij nissen (nr. 2). Op nr. 4 woonde eerst schoenmaker A. Evers. Na 1960 was hier enkele jaren de kruidenierswinkel van Cor Meeuwissen-van Disseldorp gevestigd. Later woonde er bakker Jan van Disseldorp. De ansicht dateert van de jaren vijftig.

47 Op deze ansicht uit de jaren dertig ziet men rechts de oneven zijde van de Kloosterstraat. Tegenover de kerk twee oude huisjes (1 en 3), die vanaf 1923 bij het klooster hoorden. Op nr. 1 was aan het begin van de vorige eeuw de tapper en winkelier Jan de Kort gevestigd. Na 1830 zette Godefridus Bruijns de zaken voort. Het cafeetje bleef bestaan tot rond 1900, de grut- terij van Klaas en Jans Bruijns tot 1923.Vervolgens het klooster (nr. 5), gebouwd in 1923 en het patronaatsgebouw (nr. 7) uit 1911. In het huis rechts uit 1878 (nr. 9), woonde de looier J. Martens. Patronaat en woning moesten omstreeks 1973 plaats maken voor de aanleg van een plein. Het klooster werd in 1995 gesloten.

48 In 1914 kwam, mede door toedoen van deken dr. Dirckx, de R.K. Coöperatieve Tuinbouwvereniging St. Brigida tot stand. In 1924 bouwde deze organisatie aan de Kloosterstraat (nr. 14) een loods, die men in Bavel al spoedig „de veiling” noemde. Het was het inzamelpunt voor de produkten van de Bavelse tuinders, zoals frambozen, bessen en aardbeien. Het vervoer naar de veiling in Breda was aan besteed onder de transportbedrijven uit de regio. In 1965 nam de tuinbouwvereniging aan de Brigidastraat een nieuwe loods in gebruik (nr. 47, nu de „Boerenbond”). Het oude pand werd vervolgens verkocht en verbouwd tot garagebedrijf. De vereniging heeft bestaan tot 1979.

49 Deze oude Brabantse hofstede lag voor 1944 op de plaats waar men nu op de hoek van de Gilzerweg en de Woestenbergseweg een modern café-restaurant aantreft onder de naam „Vanouds De Brouwers”. Deze naam verwijst naar de twee brouwerijen en herbergen die tot in de vorige eeuw in deze buurtschap gevestigd waren. De tweede stond op de hoek van de Roosberseweg en de Brigidastraat. Daar werd tot rond 1853 bier gebrouwen door Antoni Oomen-Kanters. Later was het alleen nog een kroeg. „De Brouwers” zelf was vanaf 1784 eigendom van Steven van Gastel en later van zijn weduwe. De foto van de voorzijde van het complex dateert van 1935.

50 In 1828 kocht de Ginnekense brouwer A.D. Maassen de herberg met de brouwerij en een aantal percelen grond die bij de boerderij behoorden. Maassen bracht de brouwerij rond 1840 over naar de Bavelselaan in Ginneken. Daarna was „De Brouwers” alleen nog een herberg en later een pension. Bij de bevrijding van Bavel in 1944 ging het complex, dat in 1935 nog ten dele was gerestaureerd, door brand verloren. Na de Tweede Wereldoorlog werd het café-restaurant in moderne stijl herbouwd, zodat alleen de naam nog herinnert aan de vroegere situatie. De ansicht uit de jaren dertig laat links ook de zijgevel langs de Woestenbergseweg zien.

51 De binnenweg van Ulvenhout naar Bavel begon vroeger naast de oude Fasanterie op de Huisdreef in het Ulvenhoutsebos. Deze weg ging bij de Bavelse Leij over in een smal karrespoor, dat tussen de korenvelden en over de Bavelse Hei naar de huidige Deken Dr.Dirckxweg voerde. Naar verluidt was het niet ongewoon dat in het avondlijk duister een late bezoeker van de Fasanterie de smalle vonder over de Leij miste en in de beek terecht kwam. De weg werd dan ook „De Zatte Gracht” genoemd. De oude situatie is door de aanleg van de Rijksweg, die nu op de voorgrond het terrein doorsnijdt, niet meer terug te vinden. Zowel het pad als de vonder is verdwenen.

52 Deze foto van 35 leerlingen en hun onderwijzers van de gemeenteschool is gemaakt op 14 september 1896 op de plaats achter het schoolgebouw (nu Brigida- straat 4 en 6). Links de heer C. van der Poel, die van 1883 tot 1920 hoofd van de school was. Hij woonde toen in het naast de school gelegen on- derwijzershuis (nu Brigida- straat 2). Rechts de „tweede onderwijzer”.Van 1893 tot 1902 was J.C.F. Baijens door het gemeentebestuur als zodanig aangesteld.Tijdens de wintermaanden bezochten veel meer leerlingen de school dan in de zomer. Vermoedelijk staan dan ook alle kinderen die toen aanwezig waren, op deze foto.

53 Een echte Brabantse familiefoto uit het begin van deze eeuw. Voor de staldeuren van de boerderij Kerkstraat 44/46 poseren Christiaan A. Oomen (1837-1916) en zijn vrouw Adriana H. Oomen (1847-1930) uit Princenhage, met hun kinderen. Staande, van links naar rechts: H.A. Nooren, bierbrouwer te Ulvenhout, getrouwd met (vooraan links) Adriana Oomen (1878-1967); Gover- dina Oomen (1888-1958), Maria Oomen (1876-1950), Adrianus F. Oomen (*1882), Johannes H. Oomen (1880- 1970) en zijn vrouw (vooraan rechts) Catharina Schrauwen (1883-1958). Christiaan Oomen was bijna veertig jaar lid van de gemeenteraad en zeventien jaar wethouder. Ook zijn zoon Jan maakte vele jaren deel uit van het gemeentebestuur.

54 Op 8 november 1923 namen de zusters Franciscanessen van Roosendaal op Kloosterstraat 5 een nieuw klooster in gebruik. Zij openden een bewaarschool, een naaischool en een patronaat voor meisjes. De meisjesschool volgde pas in 1930. De bouw van het klooster werd verricht door de Bavelse firma M. Meeuwissen & Zn voor een bedrag van ƒ 35.000, naar een ontwerp van pater Paul Bellot o.s.b. Op de foto staan achteraan, vanaf links: kapelaan J. Dirckx uit Oudenbosch, kapelaan G. Konings uit Bavel, deken dr. Dirckx, vicaris monseigneur J. van Oers, inspecteur Verbeeten, burgemeester jhr. mr.Th. E. Serraris, Dom. P. Bellot M. Meeuwissen (?) en J. Oomen.

55 De komst van de zusters van de Congregatie der Peni- tenten-Recollectinen van Roosendaal was voor Bavel een belangrijke gebeurtenis. De zusters werd dan ook een „blijde inkomste” bereid, zoals de pastoor in zijn dagboek noteerde. Tussen het patronaat (Kloosterstraat 7, afgebroken) en liet klooster (nr. 5) was een erepoort opgericht. Op de foto ziet men enkele dames uit Bavel druk aan het werk, namelijk van links naar rechts: Anna Romme, Naan Meeuwissen, Marie Martens, Marie Diepstraten, Amelie Adriaansen, Kaatje van Zon, To Meeuwissen en Dien Oomen. In 1995 verhuisden de laatste zusters naar een woonhuis, waarna de gebouwen een sociaal-culturele functie kregen.

56 Op deze foto van omstreeks 1925 staat het onderwijzend personeel van de Aloijsiusschool.Van links naar rechts: de heer Luijckx, mevrouw Soontiëns, de heer J. de Lind en het hoofd van de school, de heer Jan van der Poel (1889-1972). Deze laatste volgde in 1920 zijn vader Kees van der Poel (1854- 1941) op, die van 1883 tot 1920 de school had geleid. Bij de overgang van openbare naar bijzondere school ging hij met pensioen. Jan van der Poel nam in 1954 afscheid van het onderwijs. Ook enkele van zijn zusters hebben nog enige tijd aan de school gestaan. De foto werd aan de zijkant van de woning van de familie Van der Poel genomen (Brigidastraat 10).

5 7 Een leuke foto van de hoogste klassen en de onderwijzers van de Aloijsiusschool, genomen omstreeks 1925 tijdens een schoolreisje naar het strand. Een nadere aanduiding van plaats en tijd ontbreekt. Uiterst rechts het hoofd van de school Jan van der Poel. De heer Luijckx staat achteraan links, terwijl zijn latere vrouw, mejuffrouw Soontiëns, iets rechts van het midden op de een na achterste rij zit. Achter haar staat de heer J. de Lind.

58 Achter zijn pastorie po­seert deken dr. Dirckx met een aantal Bavelse kerkzelatri- ces. Op de achterste rij, van links naar rechts: Anna Leppens, T. van Dorst, M. Verschuren, M. Oomen, L. Huijbregts, L.Thielen, Jo Kriellaars enT. van Kaam. Zittend op de tweede rij: M. Jansens, M. Martens, G. Oomen, deken dr. Dirckx, N. Adriaansen, N. Jansen enTo Martens. Op de voorgrond de dames: Mies Oomen, L. Leppens,T. van Riel en Adr. Huijbregts. De foto werd vermoedelijk genomen ter gelegenheid van het afscheid van „mijnheer de deken” in 1934.

59 Op 5 oktober 1934 haalde Bavel feestelijk pastoor P.J. Doens (1884-1979) in, wiens pastoraat tot 1959 zou duren. Op de weg van Ginneken naar Bavel werd hij aan de parochiegrens welkom geheten door het gemeentebestuur van Ginneken en Bavel, en door de besturen van de verenigingen. Op de foto zien we vanaf rechts: de nieuwe pastoor P.J. Doens, diens broer, later pastoor te Ginneken, E.J. Doens, burgemeester jhr. mr.Th. E. Serraris (1875- 1946), die een welkomswoord spreekt, wethouder J.H. Oomen (1880-1970), de latere wethouder J.H. van Gestel en de gemeentesecretaris A.G. Bastiaansen (1878- 1950). Op de achtergrond enkele ruiters van de Ruiter sportvereniging Juliana.

60 Na de verwelkoming stapte het gezelschap in de auto's, om daarmee, voorafgegaan door de ruiters van „Juliana” en de Harmonie St. Cecilia, op weg te gaan naar de kerk in Bavel. Uiterst links de harmonie met het vaandel, in het midden wethouder Oomen, E.J. Doens, toen nog pastoor te Heikant; de pastoor van de Mariakerk te Ginneken Jos. Baeten, later bisschop van Breda; burgemeester Serraris, pastoor P.J. Doens en gemeentesecretaris A.G. Bastiaansen.

61 Bij de kerk heette wethouder J.H. Oomen de nieuwe pastoor in een korte toespraak welkom. Links van pastoor Doens zijn broer, die later pastoor was van de Laurentiusparochie te Ginneken. De schooljeugd van Bavel zong een welkomstlied, waar na in de kerk de installatie van pastoor Doens plaatsvond. Bij de bruidjes zien we rechts Treesje Diepstraten en daarnaast Nel Meeuwissen. Op de achtergrond bakkerij Van Kuijk en Brigidastraat 6, waar van 1947 tot 1981 het postkantoor was gehuisvest. Daarnaast het huis van postbode en fietsenmaker Rinus Diepstraten (nr. 4).

62 Een opname van de laagste klassen van de Aloijsiusschool met juffrouw An Oomen, gemaakt op 19 juli 1934. Van links naar rechts, vanaf boven, enz.: Clir. Embrechts, Jan v.d. Ouweland, W im Huijbregts, Janus Jansen Hzn., Piet Pijnen, Kees Leemans, Frans Romme, Jan Pijpers Antz.; Cor Bruininks, Frans van Hooft, Sander Oomen, Kees van Dongen, Toon Bastiaansen Adrzn., Dré Couweleers, Bart Nous, Kees Mar ij nissen Antzn., Toon van Gestel Jzn .,W im de Kivit, Sjef Nuijten, Janus van Riel Jzn., Louis Peemen, Kees v.d. Poel Zachzn., Jan Boomaars Czn., DirkVoesenek, Piet Kouwen- berg, A. Nous, Kees v.d. Velden; Chr. Jansen Hzn., Bertus Vissers,Theo Maas, Alex de Hoon, Jos Schaerlaeckens, Jan Couweleers, Janus v.d. Ouweland, HarrieTielen.

63 In 1915 kocht de „Congregatie van de Paters van de heilige Harten van Jesus en Maria” van de familie De Bruijn het landgoed De Kleine IJpelaar. De in 1797 gestichte congregatie van de Witte Paters legt zich in Nederland vooral toe op zielzorg en uitzending naar de missie, met name naar de Cook-eilanden en Indonesië. Naast het „noviciaat” werd hier in 1923 ook het centrum van de zelfstandige Nederlandse provincie van de congregatie gevestigd. Op de foto, genomen in 1934 voor de hoofdingang van het klooster, van links naar rechts, de paters Capracius Franken, Joachim Kaptein, de provinciaal Gualbertus Cools (1885-1973), Gregorius Verdonk en broeder Alfons Ruiter.

64 Op dinsdag 21 mei 1935 vierde de pas-aangetre- den pastoor P Doens zijn zilveren priesterjubileum, hetgeen voor Bavel aanleiding was voor een groot feest. De jubilaris werd in plechtige processie van de pastorie naar de kerk geleid. Op de foto verlaat pastoor Doens de pastorie, in gezelschap van zijn broer E.J. Doens (r), enkele gasten, de kapelaan en enkele Bavelse theologanten, van links naar rechts: L. Stevens, F. Kriellaars, pater Gualbertus ss. cc., P. van Hooijdonk, ?, ?, P. Kriellaars. A. van Hooiidonk, P. Doens en E. Doens. Links de dames Van Ginneken en G. Oomen.

65 In 1873 richtten Janus van Loon van deTervoortseweg en herbergier C. Bruininckx de Koninklijke Scherpschuttersvereniging St. Hubertus op. Meer dan een eeuw had de schutterij haar doelen achter Café Bruininks. Men moest echter omstreeks 1990 verhuizen naar de Lage Aard. Op de foto uit 1935 zien we een zestal leden van de vereniging, die toen 26 actieve schutters telde. Vooraan, vanaf links: A. Diepstraten, Sjef Jansen, A. Bastiaansen, A. van Dorst, Kees (?) van Loon en Kees van de Laar. Naast „Hubertus” is ook de handboogschutterij „Soranus” (anno 1866) vanouds bij Bruininks onderdak. De bomen van de scherpschutters van „Wilhelmina” stonden echter achter „De Brouwers”

66 Op 16 oktober 1931 werd de Ruitersportvereniging Juliana opgericht door Jan van Riel, Cor van Engelen en Cees van Hooijdonk, met de kapelaan als geestelijk adviseur. Er waren toen negentien leden, onder wie tien ruiters. Bij het tienjarig bestaan in 1941 werd op het huidige Kerkplein deze foto gemaakt.Te paard, van links naar rechts: Willeke van Riel, Antoon Kriellaars, Cor Thielen, Jan Leemans, Piet Houte- pen, Christ Diepstraten, Jan van Kuijk, Jack Oom en, Jan van de Avoort, Janeke Huijbregts en Willem Leemans. Zittend: Jan van Riel, Cor van Engelen, Nil Boomaars, kapelaan Romme, Jan Oomen, Jan Jansen, Janus van Kuijk, Harry Oomen en Kees van Hooijdonk.

67 In 1920 kwam op initiatief van deken dr. Dirckx en in samenwerking met de in 1917 opgerichte R.K. Boerenbond, de „R.K. Jonge Boerenstand” tot stand. Deze jongerenvereniging, waarvan alleen boerenzonen lid konden worden, hield zich bezig met de aanleg van proefvelden voor suikerbieten, veebeoordeling en met het geven van tuinbouwen melkcursussen. In 1965 werd de organisatie omgezet in de „Katholieke Plattelands Jongeren”. Van deze sociaal-culturele vereniging kunnen ook niet-agrarische jongeren lid worden. De foto in de tuin van de pastorie werd gemaakt bij het zilveren jubileum van R.K.J.B. in 1945. In het midden de geestelijk adviseur, pastoor P. Doens.

68 Op 1 januari 1942 ging Ginneken-Dorp deel uit maken van de gemeente Breda. Het personeel van de Ginnekense politie werd ten dele overgenomen door de gemeente Nieuw-Ginneken. Na de oorlog ging deze dienst op in de rijkspolitie. Op de foto, genomen in de zomer van 1947, wachtmeester 1e klas WS.Arends (1900-1971) met zijn hond en wachtmeester J. Wijnstok. Arends trad in 1929 in dienst bij de gemeente Ginneken en Bavel. Na de oorlog was hij postcommandant van de rijkspolitie van Bavel-Heusdenhout. Van 1942 tot 1951 woonde hij op Kerkstraat 48, waar ook de post gevestigd was. Op de achtergrond de panden Brigidastraat 4 en 6, en bakkerij Van Kuijk (nr. 8).

69 Harmonie Cecilia op mars in de Kerkstraat. Vermoedelijk betreft het de optocht van de „H . Kindsheid” op 4 augustus 1946. Vooraan de vaandeldrager C. v.d. Laar, daarnaast het bestuur, vanaf links: J. van Riel, Ch. Bastiaan- sen, voorzitter C. de Jong, Jan Jansen Pzn. en C. van Gestel (met hoed). Bij de muzikanten ziet men Toon Jansen (grote trom), Rinus Brouwers (kleine trom), tussen hen in Koos Jansen Pzn. en Chr. Ma- rijnissen (trombone). Naast het gezelschap de dirigent L. Evers. Rechts de stal van de boerderij van J. Boomaars. In het huis links (nr. 18) woonde toen G. Kriellaars, in het huis daarnaast (nr. 16) A. Voermans. Dit pand is verdwenen bij de aanleg van de Zr. Boomaarsstraat.

70 Op 31 oktober 1948 vierde Harmonie St. Cecilia haar zilveren jubileum. De oprichting op 1 november 1923 was het indirecte gevolg van de Koninginnefeesten van dat jaar, waarbij zich het „gemis aan muziek” had doen gevoelen. Initiatiefnemers waren J.H. Oomen (voorzitter), deken dr. Dirckx (president) en J. Marijnissen. Men begon met 45 werkende leden. De viering van het jubileum vond op 3 1 oktober en 1 november 1948 plaats met een receptie en twee jubileumconcerten in het patronaatsgebouw. In mei 1949 organiseerde de harmonie bovendien een groot muziekconcours. De foto van het jubilerende gezelschap werd genomen voor de voormalige meisjesschool.

71 Tijdens een kamp week bij Bavel van 28 juli tot 5 augustus 1951 bouwde het Brabantse Studentengilde van O.L. Vrouw op de Roosberg een Mariakapel, naar een ontwerp van Vincent van Herik. Na een dienst in de openlucht op de speelplaats van de meisjesschool, werd dit beeld op 5 augustus in processie naar de hei gebracht, waar de Bredase bisschop monseigneur J. Baeten de kapel inwijdde. Het beeld werd gedragen door, van links naar rechts: Leentje Smeekens, (?), Nel Boomaars en Riet v.d.Veeken, terwijl Toke Martens de bruidjes begeleidde. Het beeld moest in 1982 worden vervangen door een goedkopere uitgave, omdat het originele verdwenen was.

72 In 1957 kregen Ulvenhout en Bavel eindelijk een directe verbinding. De nieuwe „kunstweg” was 2730 meter lang, 1300 meter korter dan de oude weg over Ginneken. In liet vroege voorjaar van 1957 begon de aanleg van de weg, hetgeen met een gemoedelijke bijeenkomst ter plaatse gepaard ging. Op deze foto op de huidige Deken Dr. Dirckxweg is het gezelschap in afwachting van de officiële gebeurtenis. Van rechts naar links: C.A. Dekkers, hoofd Openbare Werken, ing. O.H.M. van Damme van dezelfde dienst, secretaris G.H. van Zwol, die alvast de schop hanteert, burgemeester J.A.M. Rouppe van der Voort en ir. Determan van Ingenieursbureau Van Kleef.

73 Uiteindelijk arriveerde de buldozer, waarmee de burgemeester de aanleg officieel van start moest laten gaan. Op de foto vanaf links O.H.M. van Damme, C.A. Dekkers, G.H. van Zwol en ir. Determan. De burgemeester krijgt in de cabine instructies van de machinist. De weg werd aangelegd door aannemersbedrijf Schapers en De Bont. Samen met enkele kleinere werken kostte de aanleg de gemeente ƒ300.000. De foto biedt vanaf de Deken Dr.Dirckxweg nog een vrij uitzicht op de achterzijde van de Aloijsiusschool (voor de kerk), de achterzijde van bakkerij Van Kuijk, het oude postkantoor en de woning daarnaast aan het eerste deel van de Brigidastraat.

74 Op zaterdag 20 juli 1957 was het groot feest in de gemeente Nieuw-Ginneken. De nieuwe weg van Bavel naar Ulvenhout werd officieel in gebruik genomen, hetgeen vooral voor Bavel aanleiding was de bloemetjes buiten te zetten. Vanuit Bavel trok de Harmonie St. Cecilia op naar de Bavelse Hei, terwijl vanuit Ulvenhout Harmonie Con- stantia hetzelfde deed. Op de foto de Bavelse harmonie aan het begin van de Roosbergseweg. Vooraan vaandeldrager Kees v.d. Laar, verder vanaf links Janus Meeuwissen, Sjef van Kuijk, voorzitter dokter M.M.C.A. Mol,Toon Jansen, Frans Kennis, dirigent L. Evers en tamboer Jan Jorissen. Achter hem Jan Schaerlaeckens.

75 Op de Bavelse Hei vond vervolgens de opvoering van een openluchtspel plaats, dat door de Ginnekense schrijver Henri 't Sas (1877-1966) speciaal hiervoor geschreven was. Na afloop vond de onthulling plaats van een bank aan de nieuwe weg. De dochter van de burgemeester, Dorit Rouppe van der Voort, hees de vlag, waardoor de bank vrij kwam. Daarna liet de jeugd ontelbare ballonnetjes op. De menigte trok vervolgens met de harmonieën voorop naar Bavel, waar het bij „De Brouwers” groot feest was. Op de foto ziet men links Harmonie Constantia uit Ulvenhout, in het midden de burgemeester en zijn dochter en rechts de heer C.A. Dekkers van Openbare Werken. De bank staat er na bijna veertig jaar nog steeds.

76 In 1959 volgde pastoor J.F.J. Vermeulen (1902-1985) pastoor P. Doens op. In 1972 ging hij met emeritaat, maar bleef wel in Bavel wonen en assisteren.Vanaf 1960 was er in Bavel namelijk geen vaste kapelaan meer. Gedurende vele jaren verlenen de Witte Paters van De Nieuwe IJpelaar echter assistentie in de Bavelse parochie.Van 1960 tot 1963 nam pater Bruno Blommesteijn ss.cc. (1919-1963) de functie van kapelaan waar. In 1963 stierf hij onverwachts tijdens een zomerkamp met Jong Nederland. De foto van pastoor Vermeulen (r) en pater Blommesteijn (1) werd genomen in 1960 bij de intrede van dr. WL.P. de Kort als burgemeester van Nieuw- Ginneken.